Aktualności

Podczas pobytu w Japonii zrealizowałam cykl wizyt studyjnych i spotkań roboczych z przedstawicielami japońskich teatrów lalek. Celem wyjazdu było nawiązanie międzynarodowych partnerstw oraz poznanie metod pracy, które mogą znaleźć zastosowanie w projekcie „Rehab”, rozwijanym w ramach programu Europejskiej Stolicy Kultury Lublin 2029.

„Rehab” zakłada wykorzystanie teatru lalek jako narzędzia wspierającego dzieci i młodzież w radzeniu sobie z doświadczeniami traumatycznymi, przede wszystkim związanymi z wojną, ale także z katastrofami naturalnymi i innymi sytuacjami kryzysowymi.

Jednym z miejsc, które odwiedziłam, był Hitomiza Puppet Theatre w Kawasaki. Poznałam historię i sposób funkcjonowania teatru, jego działalność artystyczną i edukacyjną. Ważną częścią wizyty było poznanie tradycji bunraku oraz udział w praktycznych warsztatach animacji lalek. Rozmawialiśmy także o pracy teatru z dziećmi i możliwościach współpracy przy przyszłych projektach edukacyjnych i społecznych. W Puk Puppet Theatre w Tokio rozmawiałam o repertuarze, działalności edukacyjnej i organizacji pracy teatru. Wymieniliśmy doświadczenia dotyczące teatru dla dzieci, edukacji teatralnej oraz projektów społecznych. Jednym z tematów była możliwość rozwijania współpracy międzynarodowej. Kolejnym punktem wizyty był Yamabikoza Theatre w Sapporo, gdzie szczególnie interesowały mnie metody pracy z dziećmi i młodzieżą. Rozmawialiśmy o tym, jak teatr lalek może wspierać rozwój kreatywności, wyrażanie emocji i budowanie poczucia bezpieczeństwa. Ważnym kontekstem były doświadczenia teatru w społecznościach dotkniętych skutkami katastrof naturalnych. W Kogumaza Theatre w Sapporo uczestniczyłam w spotkaniach związanych z obchodami 50-lecia teatru. Była to okazja do poznania historii instytucji, jej relacji z lokalną społecznością oraz sposobu prowadzenia wieloletniej działalności artystycznej i edukacyjnej dla dzieci. Rozmawialiśmy także o możliwości udziału japońskich artystów w projektach realizowanych w Lublinie.

Ważną częścią wyjazdu był World Children’s Puppet Theatre Forum w Sapporo. Podczas forum zaprezentowałam działalność Teatru im. H. Ch. Andersena w Lublinie oraz realizowane przez instytucję projekty edukacyjne, społeczne i międzynarodowe. Obok teatrów z Tajlandii, Tajwanu, Czech, Słowacji i Węgier przedstawiłam również założenia projektu „Rehab”. Dużo miejsca podczas rozmów zajmowały japońskie doświadczenia związane z pracą z dziećmi po katastrofach naturalnych. Szczególnie interesowały mnie działania podejmowane po trzęsieniu ziemi, tsunami i katastrofie elektrowni jądrowej w Fukushimie. Rozmawialiśmy o tym, jak teatr lalek może pomagać dzieciom w wyrażaniu emocji, odbudowywaniu poczucia bezpieczeństwa i powrocie do codziennego funkcjonowania po traumatycznych wydarzeniach.

To doświadczenie jest ważne dla dalszego rozwoju „Rehab”. Jednym z założeń projektu jest stworzenie międzynarodowej sieci ekspertów – psychologów, pedagogów i artystów – którzy wykorzystują teatr lalek w pracy z dziećmi i młodzieżą doświadczającymi traumy. Japońskie doświadczenia mogą stać się jednym z punktów odniesienia dla tego modelu.

Podczas spotkań rozmawialiśmy również o możliwościach zaangażowania japońskich artystów, edukatorów i specjalistów w działania Europejskiej Stolicy Kultury Lublin 2029. Wśród pomysłów pojawiły się warsztaty, rezydencje artystyczne, wymiana doświadczeń oraz wspólne projekty badawcze i edukacyjne.

Wyjazd do Japonii był więc nie tylko okazją do poznania tradycji teatru lalek i współczesnych metod pracy z dziećmi. Pozwolił też rozpocząć rozmowy o długofalowej współpracy między instytucjami z Japonii i Lublina. Jej efektem mogą być wspólne działania skierowane do dzieci i młodzieży, które doświadczyły traumy.

tekst: Agata Sakowicz

Lublin po raz czwarty będzie gospodarzem European Juggling Convention – największego międzynarodowego spotkania społeczności żonglerskiej. Fundacja Sztukmistrze została wybrana organizatorem edycji 2029. Wydarzenie będzie częścią programu Europejskiej Stolicy Kultury Lublin 2029.

Decyzję ogłoszono podczas tegorocznej konwencji w słoweńskim Ptuj. Dla Lublina to powrót do wydarzenia, które odbywało się tu już trzy razy, w roku 2012, 2017 i 2023 roku. W blisko 50-letniej historii EJC żadne inne miasto nie gościło konwencji czterokrotnie.

European Juggling Convention przyciąga co roku kilka tysięcy osób z całego świata, żonglerów, artystów nowego cyrku, performerów i pasjonatów. Przez osiem dni odbywają się warsztaty, spektakle, pokazy uliczne, otwarte sceny i gala artystyczna. Jest też parada, która wychodzi poza przestrzeń samej konwencji i staje się częścią miejskiego życia.

Za organizacją kolejnej edycji stoi Fundacja Sztukmistrze, która od lat buduje w Lublinie środowisko związane z nowym cyrkiem i sztuką uliczną. Powierzenie jej organizacji EJC po raz czwarty jest także wyrazem zaufania międzynarodowej społeczności, zdobytego dzięki doświadczeniu i wcześniejszym edycjom wydarzenia.

Przygotowania do European Juggling Convention 2029 już się rozpoczynają. Za trzy lata do Lublina ponownie przyjadą artyści i miłośnicy żonglerki z wielu części świata. Tym razem w ramach roku, w którym miasto będzie Europejską Stolicą Kultury.

Europejska Stolica Kultury Lublin 2029 z szacunkiem przyjmuje decyzję Jolanty Sienkiewicz-Prochowicz o rezygnacji z funkcji oficerki ds. inkluzywności.

Ze zrozumieniem przyjmujemy powody tej decyzji. Wierzymy, że kultura zaczyna się od szacunku dla drugiego człowieka – jego godności, wolności, tożsamości oraz prawa do życia rodzinnego. Są to wartości, które stanowią fundamentalną część europejskiego dziedzictwa i są ważnym elementem programu Europejskiej Stolicy Kultury Lublin 2029.

Jolanta Sienkiewicz-Prochowicz była i pozostaje ważną osobą dla naszego zespołu. Jej zaangażowanie w budowanie ESK Lublin 2029, a w szczególności w rozwijanie obszaru inkluzywności, ma ogromne znaczenie.

Liczymy na dalszą współpracę z Jolantą i wierzymy, że jej zaangażowanie w budowanie Lublina jako miasta otwartego, różnorodnego i przyjaznego wszystkim jego mieszkankom i mieszkańcom nadal będzie częścią naszej wspólnej drogi do 2029 roku.

fot. Maciej Rukasz

(…) cała ta rezydencja jest trochę wejściem w nowe pole percepcji. Nie tylko dla mnie, ale i dla innych. Kiedy ludzie tutaj pytają, co ja właściwie robię, opowiadam im o warstwach pracy, o sensorach, o obrazach, o tym, że chcę nagrywać halę produkcyjną. Reagują na to życzliwie i jest w tym taka autentyczna ciekawość. Mam nadzieję, że to nie jest wyłącznie kurtuazja. Ale z drugiej strony cały czas pamiętam, że to jest sprawnie działające przedsiębiorstwo. Ja robię tutaj swoją pracę, na którą mam umowę, a oni mają swoją. Nie mogę po prostu wejść z butami i ogłosić, że teraz wywracamy świat do góry nogami i wszyscy zajmują się sztuką. Zupełnie nie o to chodzi. Mogę trochę naginać rzeczywistość ó będę miał opiekuna przy nagraniach, ustalamy zasady, jak to wszystko pogodzić z BHP i całą resztą ó ale jednak to oni są tutaj w pracy, która wymaga utrzymania rygorystycznych norm, a ja jestem gościem, który próbuje z tego miejsca coś wydobyć, nie rozmontowując jego podstawowej funkcji.

Nie każda rezydencja artystyczna zaczyna się od gotowej koncepcji. Czasem ważniejsze od odpowiedzi okazują się pytania i uważne wsłuchiwanie się w miejsce, do którego trafia artysta. Tak o swoim pobycie w firmie Medisept opowiada Maciej Połynko – muzyk, artysta audiowizualny i trzeci uczestnik projektu „Kultura w Pracy”.

W rozmowie z Ralphem Talmontem opowiada o pracy z dźwiękiem, obrazem i technologią, ale przede wszystkim o spotkaniu z ludźmi i przestrzenią, która rządzi się własnymi zasadami. Rezydencja, jak sam mówi, stała się wejściem w nowe pole percepcji. Nie tylko dla niego, lecz także dla pracowników firmy, którzy z ciekawością przyglądali się jego działaniom. Jednocześnie podkreśla, że rolą artysty nie jest zmienianie miejsca pracy w galerię czy pracownię. Chodzi raczej o to, by z szacunkiem dla codziennego rytmu firmy wydobyć z niej to, co zwykle pozostaje niezauważone. Połynko opowiada również o procesie twórczym, który nie zawsze prowadzi prostą drogą do gotowego dzieła, ale też o tym, że najważniejsze okazuje się uważne słuchanie i gotowość, by pozwolić miejscu współtworzyć ostateczny efekt.

Zapraszamy do lektury trzeciej rozmowy z cyklu podsumowującego rezydencje artystyczne realizowane w ramach projektu „Kultura w Pracy”. Autorem wywiadu i opracowania jest Ralph Talmont.

PRZECZYTAJ CAŁĄ ROZMOWĘ Z MACIEJEM POŁYNKO

Trwa przebudowa osiedlowego amfiteatru na Tatarach, jednej z kluczowych inwestycji rewitalizacyjnych realizowanych w tej części Lublina. Prace prowadzone są zgodnie z harmonogramem, a wykonawca zakończył już najważniejsze roboty konstrukcyjne. Po zakończeniu inwestycji mieszkańcy zyskają nowoczesną, bezpieczną i dostępną dla wszystkich przestrzeń do organizacji wydarzeń.

Dotychczas wykonano fundamenty oraz konstrukcje żelbetowe pod scenę i widownię, a także zamontowano konstrukcję stalową przyszłego zadaszenia. Obecnie trwają prace związane z wykonaniem pokrycia dachu. Równolegle realizowane są roboty przy budowie chodników oraz instalacji elektrycznych i telekomunikacyjnych. W kolejnych etapach inwestycji rozpoczną się również prace związane z zagospodarowaniem zieleni i nowymi nasadzeniami.

Zakres przedsięwzięcia obejmuje przebudowę widowni, remont i modernizację strefy sceny, wymianę zniszczonych nawierzchni oraz budowę nowych ciągów pieszych. Powstaną elementy małej architektury, nowe oświetlenie oraz monitoring. Całość zostanie dostosowana do potrzeb wszystkich użytkowników, w tym osób z niepełnosprawnościami.

Nowa infrastruktura umożliwi organizację koncertów, warsztatów, wydarzeń edukacyjnych i innych plenerowych inicjatyw, a także zwiększy dostępność przestrzeni publicznej poprzez likwidację barier architektonicznych i przestrzennych. Wartość inwestycji wynosi blisko 6,3 mln zł, a zakończenie prac planowane jest na luty 2027 roku.

Przebudowa amfiteatru jest jednym z przedsięwzięć wpisanych do zwycięskiej aplikacji Lublina o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2029 i stanowi ważny element działań na rzecz wzmacniania lokalnej infrastruktury dla kultury oraz tworzenia dostępnych przestrzeni sprzyjających integracji mieszkańców.

Równolegle w dzielnicy Tatary realizowana jest przebudowa skweru przy ul. Montażowej. Projekt obejmuje utwardzenie placu pomiędzy budynkami, budowę nowych ciągów pieszych, stworzenie stref odpoczynku i zabawy oraz wykonanie nowych nasadzeń i aranżacji zieleni. Zakończenie prac planowane jest na marzec 2027 roku.

Obie inwestycje realizowane są w ramach projektu Rewitalizacja części dzielnicy Tatary w Lublinie, współfinansowanego z programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021–2027.
Całkowita wartość projektu przekracza 12,3 mln zł, z czego 10 mln zł stanowi dofinansowanie z Unii Europejskiej, a około 1,2 mln zł pochodzi z budżetu państwa.

Zakończenie realizacji całego projektu planowane jest na koniec lipca 2027 roku.

fot. Kat Kubiak

Po lipcowych prezentacjach w Wodzisławiu Śląskim, podczas Festiwalu Góry Literatury i w Bielsku-Białej „Podróż Sztukmistrza: Prolog” wraca do Lublina. W sierpniu odbędzie się dziewięć pokazów, podczas których mieszkańcy i mieszkanki będą mogli zobaczyć pierwszą odsłonę projektu rozwijanego w ramach programu Europejskiej Stolicy Kultury Lublin 2029.

„Podróż Sztukmistrza: Prolog” łączy teatr ruchu, nowy cyrk i muzykę na żywo. Spektakl nie kończy się jednak na tym, co dzieje się na scenie. Ważną częścią wydarzenia jest także spotkanie z publicznością i wspólne doświadczenie, dlatego każdy pokaz ma swój własny charakter. To propozycja dla wszystkich, którzy chcą zobaczyć spektakl wykraczający poza tradycyjną formę przedstawienia.

Udział we wszystkich pokazach jest bezpłatny.

Terminy pokazów:

📅 Weekend 31 lipca – 2 sierpnia 2026

📅 Weekend 7–9 sierpnia 2026

📅 Weekend 22–23 sierpnia 2026

Godziny:
18:00 – Podróż Sztukmistrza: Prolog
20:30 – Fireshow

Lokalizacja:
Pokazy odbędą się na Placu Litewskim.
WAŻNE: 8 sierpnia pokaz odbędzie się na Placu po Farze

SZCZEGÓŁY WYDARZENIA

Kultura ma wpisaną w swoje istnienie bezgraniczność i może łączyć miasta oddalone od siebie o tysiące kilometrów. Japonia jest dość szczególnym przykładem naszych międzykulturowych, międzynarodowych działań – tuż po wygranej w konkursie ESK podjęliśmy współpracę w EU Japan Fest, którą konsekwentnie rozwijamy od półtora roku. Dzięki tym relacjom możemy korzystać z programów mobilnościowych – twórcy i twórczynie projektów z aplikacji ESK rozpoczynają podróże studyjne, służące realizacji idei zapisanych w lubelskim bidbooku.

Raz do roku EU Japan Fest zaprasza reprezentacje obecnych i przyszłych Europejskich Stolic Kultury na wyjątkowe spotkanie Meet Up ECoC! – Face to Face stwarzając możliwość bezpośredniego spotkania z japońskim sektorem kultury i biznesu. Spotkania te mają ogromną wartość merytoryczną i networkingową, służą wymianie wiedzy, tworzeniu międzynarodowych partnerstw oraz współprojektowaniu przyszłych inicjatyw artystycznych. To właśnie tutaj rodzą się pomysły na wspólne projekty, rezydencje artystyczne, programy wymiany i długofalową współpracę między Europą a Japonią. EU Japan Fest od 1992 roku niezmiennie utrzymuje sieć połączeń europejsko-japońskich, wspiera miasta noszące tytuł ESK, łącząc je z japońskimi artystami, instytucjami i partnerami biznesowymi. Głównym celem i misją działalności EU Japan Fest jest rozwiązywanie globalnych problemów społecznych poprzez kulturę i sztukę. Polityka działania japońskiej organizacji obecnie opiera się na następujących filarach: wzmacnianie pozycji młodzieży, współistnienie z naturą, społeczna regeneracja i różnorodność. Tegoroczne spotkanie Meet Up ECoC! – Face to Face było wyjątkowe – nie ograniczało się tylko i wyłącznie do Tokio ale obejmowało także Okinawę, która jest całkiem odrębną historią jeśli chodzi o strukturę sektora kultury i międzynarodowe usieciowienie. Lubelska wizyta miała zatem na celu poznanie środowiska kultury zarówno z perspektywy centrum jak i peryferiów a także głębokie wniknięcie w lokalne konteksty poprzez wizyty w pracowniach, w muzeum arts & crafts, w miejscach pamięci i kultu.

Podczas międzynarodowej delegacji do Tokio i Okinawy program ESK Lublin 2029 Re:Union pojawił się kilkukrotnie, m.in. podczas międzynarodowego panelu dyskusyjnego: Creative Future Creation Challenged by European Capitals of Culture. Był to jeden z najważniejszych punktów programu, poświęcony roli Europejskich Stolic Kultury w odpowiadaniu na współczesne wyzwania społeczne. W panelu uczestniczyli przedstawiciele Oulu 2026, Trenčína 2026 oraz Lublina 2029, prezentując strategie rozwoju swoich miast oraz sposoby wykorzystania kultury jako narzędzia budowania odporności społecznej, wzmacniania wspólnot lokalnych i stymulowania rozwiązań w czasach polikryzysu.
Organizatorzy zadbali, abyśmy mogli poznać współczesne strategie w kulturze w Tokio. Podczas całodniowej sesji konferencyjnej mieliśmy okazję przyjrzeć się sposobom funkcjonowania i wyborom kuratorskim Watari Museum of Contemporary Art, a także relacjom pomiędzy sztuką, architekturą i przestrzenią miejską (koncepcja Sono Aida -Pomiędzy Akiry Fujimoto). Rozmawialiśmy z artystkami i artystami, kuratorkami i kuratorami, osobami rezprezentującymi instytucje kultury z Japonii oraz Europy. Niezmiernie ważny jest także wzajemny kontakt reprezentantów ESK i możliwość wspólnego namysłu nad projektami uwzględniającymi lokalne konteksty ESK i japońskie inspiracje. Podróż studyjną wypełniły dziesiątki spotkań z potencjalnymi partnerami, wizyty w muzeach i instytucjach kultury oraz poznawanie poruszających przykładów łączenia dziedzictwa, nowych technologii i działań artystycznych. Szczególnie cenne były doświadczenia związane z ochroną dziedzictwa, rozwojem przemysłów kreatywnych i wykorzystaniem kultury do ożywiania przestrzeni miejskich – tematów niezwykle ważnych również dla Lublina i powstającej Dzielnicy Kreatywnej.

Najważniejszym elementem pobytu na Okinawie był udział w wydarzeniu Meet Up ECoC! – Face to Face 2026 in Okinawa, zorganizowanym przez EU-Japan Fest Japan Committee we współpracy z władzami prefektury Okinawa i lokalnymi partnerami. Była to pierwsza edycja tego formatu zorganizowana poza Tokio. Podczas spotkania zaprezentowany został program Europejskiej Stolicy Kultury Lublin 2029 Re:Union, ze szczególnym uwzględnieniem roli kultury jako narzędzia budowania odporności społecznej i dialogu międzykulturowego. Pojawił się wątek wzmacniania lokalnego rzemieślnictwa i uwzględniania go w kontekście sztuki współczesnej. Tradycyjne rzemiosło i lokalne praktyki mogą stać się fundamentem współczesnych przemysłów kreatywnych, mieliśmy okazję oglądać wiele przykładów takich połączeń na Okinawie. Kluczowym doświadczeniem była możliwość poznania modelu ochrony i wykorzystywania dziedzictwa kulturowego Okinawy jako żywego zasobu rozwoju społecznego i gospodarczego. Odwiedziliśmy kluczowe na Okinawie ośrodki dziedzictwa kulturowego: Okinawa Prefectural Museum & Art Museum, Shurijo Castle Park (symbol dawnego Królestwa Riukiu), Shiroma Bingata Studio, Sakima Art Museum, Okinawa Crafts Industry Promotion Center, Kogei no Mori, Okinawa Karate Kaikan oraz Peace Memorial Park.

Podróż do Japonii pokazała, że zróżnicowane dziedzictwo kulturowe jest aktywnym zasobem przyszłości i służy wzmacnianiu wspólnoty. Świadomość złożonych i trudnych procesów historycznych idzie w parze z twórczym podejściem do rozwiązywania problemów współczesności. Wizyta skierowała uwagę na ogromną moc prywatnego mecenatu w rozwoju i promocji kultury. Współpraca między sektorem publicznym, prywatnym i twórcami jest kluczowa dla trwałych procesów rozwoju a kulturalna scena japońska jest na to żywym dowodem.

Wracamy z nowymi kontaktami, pomysłami i partnerstwami, które będziemy rozwijać w drodze do Europejskiej Stolicy Kultury Lublin 2029.

Przygotowania do obchodów Europejskiej Stolicy Kultury Lublin 2029 to nie tylko realizacja projektów artystycznych. To również inwestycja w ludzi, którzy na co dzień tworzą życie kulturalne naszego miasta i regionu. Chcemy osiągnąć ten cel zarówno poprzez realizację projektów zapisanych w aplikacji, jak i dzięki wsparciu oferowanemu przez naszą instytucję.

Chcemy wspierać rozwój kompetencji osób działających w kulturze – artystek i artystów, animatorek i animatorów, menedżerek i menedżerów kultury, edukatorek i edukatorów oraz wszystkich, którzy współtworzą lokalny ekosystem kultury.

Zależy nam, aby oferta szkoleń odpowiadała na rzeczywiste potrzeby środowiska. Dlatego zamiast zgadywać, chcemy po prostu zapytać Was o zdanie.

WAŻNE: wszystkie szkolenia będą bezpłatne dla uczestników i zostaną sfinansowane z budżetu Europejskiej Stolicy Kultury Lublin 2029, dzięki czemu udział w nich będzie dostępny dla szerokiego grona przedstawicieli lubelskiego środowiska kultury.

Przygotowaliśmy krótką ankietę, w której prezentujemy tematy szkoleń planowanych na najbliższe miesiące. Chcemy dowiedzieć się, które z nich są dla Was najbardziej interesujące oraz jakich zagadnień jeszcze brakuje.

Wasza opinia pomoże nam przygotować program szkoleń, który będzie naprawdę przydatny i odpowie na wyzwania, z jakimi mierzy się dziś sektor kultury.

Ankieta jest dostępna pod linkiem: https://forms.gle/vbhFAhQWyGgfj7ir9

Na Wasze odpowiedzi czekamy do 15 sierpnia. Dziękujemy za poświęcony czas i współtworzenie programu rozwoju kompetencji dla lubelskiego środowiska kultury.