Aktualności

26 czerwca odbędzie się uroczyste otwarcie odnowionego Parku Bronowickiego. Dzięki zakończonej rewaloryzacji drugi najstarszy park w Lublinie odzyskał swój historyczny charakter i stał się nowoczesną, dostępną przestrzenią do wypoczynku, rekreacji oraz spotkań mieszkańców i mieszkanek.
Otwarcie parku będzie świętowane przez cały weekend. W programie znalazły się wydarzenia kulturalne, edukacyjne i rekreacyjne, w tym spacery z przewodnikiem, koncerty, działania teatralne oraz warsztaty dla dzieci i dorosłych. Jednym z najciekawszych punktów programu będzie „Nomadyczny Teatr Dźwięku” Pawła Passiniego i Daniela Słomińskiego – plenerowe słuchowisko wykorzystujące archiwalne nagrania, muzykę wykonywaną na żywo oraz sygnały biofeedbacku pochodzące z parkowych drzew.

PROGRAM OTWARCIA

Rewaloryzacja objęła kompleksową modernizację całego terenu. Odtworzono historyczny układ alejek z początku XX wieku, wybudowano nowe ciągi piesze, przebudowano wejścia od strony ulic Bronowickiej i Fabrycznej oraz stworzono reprezentacyjny plac i pętlę spacerową prowadzącą przez najciekawsze części parku. Przestrzeń wzbogaciły nowe nasadzenia, mała architektura oraz infrastruktura rekreacyjna. W odnowionym parku znalazły się m.in. plac zabaw z urządzeniami wodnymi, siłownia plenerowa, górka saneczkowa, stojaki rowerowe, bezpłatne Wi-Fi, monitoring oraz energooszczędne oświetlenie. Duży nacisk położono również na rozwój zieleni i bioróżnorodności. Posadzono tysiące nowych roślin, utworzono łąki bylinowe, a także zamontowano budki lęgowe dla ptaków i domki dla owadów zapylających.
Projekt został zaprojektowany z myślą o dostępności. Park dostosowano do potrzeb dzieci, seniorów oraz osób z niepełnosprawnościami i szczególnymi potrzebami, wprowadzając m.in. tyflomapę oraz rozwiązania ułatwiające poruszanie się po terenie.

Rewaloryzacja Parku Bronowickiego jest jednym z zobowiązań Miasta Lublin zapisanych w zwycięskiej aplikacji Europejskiej Stolicy Kultury 2029. Inwestycja wpisuje się w ideę budowania wspólnoty poprzez wysokiej jakości przestrzenie publiczne – miejsca spotkań, integracji i codziennego życia mieszkańców. W kolejnych latach park będzie również miejscem działań kulturalnych i społecznych realizowanych przez Dzielnicowy Dom Kultury „Bronowice”.

Całkowita wartość projektu wyniosła ponad 8,9 mln zł, z czego 7 mln zł pochodziło z programu Fundusze Europejskie dla Lubelskiego 2021–2027 w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Goethe-Institut, ogólnoświatowa instytucja kultury Republiki Federalnej Niemiec, otworzy w listopadzie 2026 roku swoją nową placówkę w Lublinie. Będzie ona działać jako filia Goethe-Institut w Warszawie.

Otwarcie kolejnej placówki w Polsce podkreśla zaangażowanie Goethe-Institut w rozwój polsko-niemieckiej wymiany kulturalnej oraz wzmacnianie współpracy europejskiej. Instytut od lat działa na rzecz dialogu międzykulturowego, promowania języka i kultury niemieckiej oraz budowania partnerstw między instytucjami, organizacjami społecznymi i środowiskami twórczymi.

Goethe-Institut w Lublinie będzie koncentrować się na programach kulturalnych, edukacyjnych i społecznych. Poprzez wydarzenia, projekty i współprace lokalne nowa placówka będzie wspierać rozwój dialogu międzykulturowego, tworzyć przestrzeń do wymiany doświadczeń oraz budować sieci współpracy między Polską, Niemcami i Europą.

Powstanie filii w Lublinie to ważny sygnał dla środowiska kultury i sektora kreatywnego w mieście, które przygotowuje się do realizacji swojej wizji Europejskiej Stolicy Kultury Lublin 2029.

Europejskie Stolice Kultury notują co najmniej 30% wzrost zainteresowania odwiedzających. Sukcesy miast takich jak San Sebastián, Matera, Liverpool, Glasgow czy Wrocław imponują i wyraźnie zapowiadają realną szansę także dla Lublina. Tym bardziej, że prognozy dla Polski wskazują, iż do 2030 roku liczba odwiedzających nasz kraj może sięgnąć 140 milionów. To oznacza jedno: pracę trzeba rozpocząć już dziś.

W przypadku Lublina wzrost ruchu turystycznego o 30% przełożyłby się na około 811 000 nowych osób (według danych za 2025 rok). Z badań prowadzonych w innych Europejskich Stolicach Kultury wynika, że są to przede wszystkim turyści przyciągani marką ESK i ciekawością miasta, a także widzowie wydarzeń kulturalnych, którzy zostają dłużej i korzystają z pełniejszej oferty turystycznej. Na każdym kroku słyszymy to, co sami doskonale wiemy – pracę nad tym segmentem warto i trzeba wykonać z wyprzedzeniem.

fot. Maciej Rukasz

Dotychczas, wspólnie z LOT Metropolia Lublin, odwiedziliśmy m.in. Rzym i Lyon, byliśmy obecni na największych targach turystycznych oraz prowadziliśmy spotkania lokalne. Opowiadaliśmy o Lublinie, o ofercie kulturalnej miasta i o planach związanych z rokiem 2029.

W grudniu 2025 roku, dzięki zaproszeniu LOT Metropolia Lublin oraz Polskiej Organizacji Turystycznej, wyruszyliśmy do Azji. Pierwszy dzień wspólnego wyjazdu Macieja Rukasza z Lublin 2029 i Krzysztofa Raganowicza z Lokalnej Organizacji Turystycznej Metropolia Lublin upłynął na spotkaniach z koreańskimi touroperatorami. Coraz więcej z nich uwzględnia dziś Europę Środkową, wskazując Polskę jako kierunek postrzegany na rodzimych rynkach jako relatywnie egzotyczny, a jednocześnie bezpieczny i dostępny. Rosnąca ciekawość kulturowa oraz globalne trendy na rynku podróży przekładają się na potrzebę dywersyfikacji ofert. To sprawia, że Polska, w tym Lublin, coraz częściej pojawiają się w katalogach potencjalnych destynacji. Równolegle prowadziliśmy rozmowy z przedstawicielami porównywarek turystycznych, dostawcami usług z sektora oraz organizacjami branżowymi zrzeszającymi biura podróży, co pozwoliło osadzić te obserwacje w szerszym, systemowym kontekście rynku.

fot. Maciej Rukasz

Nie chodzi o klimat, lecz o sezonowość. Nie o atmosferę, ale o skalę miasta i rytm dnia. Koreańscy partnerzy poszukują przede wszystkim spójnej propozycji – miasta, które wie, kim jest i jak inspiruje. W naszym przypadku, dla twórców programów wyjazdowych, kluczowa jest intensywność obecnego w mieście programu kulturalnego, rodzaj wydarzeń, jakość propozycji oraz dostępność, przede wszystkim kulturowa. Wzorem nadmorskich kurortów, które komunikują liczbę słonecznych dni w roku, coraz częściej zaczynamy operować miarą liczby dni wypełnionych kulturą i sztuką. Kalendarz wydarzeń miasta pozostaje elementem oferty, dla nas elementem fundamentalnym. Pierwsze efekty widzimy już kilka miesięcy od wizyty ale, biorąc pod uwagę cykl kształtowania się oferty turystycznej, najwięcej wydarzy się za 2 lub 3 lata.

fot. Maciej Rukasz

Po dwóch intensywnych dniach w Seulu znaleźliśmy się w Japonii, gdzie opowieść o programie Europejskiej Stolicy Kultury przybiera nieco inną formę. To kolejne już spotkania z japońskimi partnerami. Znają oni Lublin, dwukrotnie odwiedzali go zarówno goście z EU-Japan Fest, jak i japońscy dziennikarze oraz twórcy treści, czego efektem jest m.in. obszerny artykuł poświęcony miastu w styczniowym „Madame Figaro”. Tutaj na rozmowy mamy więcej czasu. Oprócz spotkań z Instytutem Polskim i Zagranicznym Ośrodkiem Polskiej Organizacji Turystycznej wiele godzin spędzamy na YPAM, Yokohama Performing Arts Meeting. To już drugi raz, gdy jesteśmy obecni w Jokohamie. Odbywają się kolejne spotkania, a rozmowy o współpracy stają się bardziej konkretne. Skupiamy się na programach mobilności artystów, sieciach współpracy i obiegu idei. W tym środowisku Lublin funkcjonuje nie jako „miasto do odwiedzenia”, lecz jako potencjalny partner. Turystyka kulturalna staje się naturalnym efektem obecności miasta w międzynarodowym obiegu sztuki.

fot. Maciej Rukasz

Europejska Stolica Kultury potrzebuje gości nie po to, by zwiększać statystyki, lecz by wejść w obieg międzynarodowej wymiany. Turystyka kulturalna pozwala miastu wyjść poza własne narracje i sprawdzić, czy są one zrozumiałe także gdzie indziej. Jest to szczególnie istotne w kontekście Azji, gdzie decyzje o podróży do Europy są zazwyczaj wynikiem długiego procesu, a nie impulsywnego wyboru. Obecność artystek i artystów z Korei i Japonii odgrywa w tym procesie istotną rolę.

fot. Maciej Rukasz

fot. Maciej Rukasz

Zebraliśmy ogromne doświadczenie dotyczące pracy z gośćmi z Korei i Japonii: potrzebę precyzyjnej informacji, znaczenie kontekstu kulturowego, rolę detalu i przygotowania. Inne są oczekiwania wobec gospodarzy, inne tempo zwiedzania, inny sposób zadawania pytań. To wiedza, której nie da się zdobyć wyłącznie z raportów.

Widzimy szanse jakie daje Europejska Stolica Kultury. Wiemy, że pracę nad programem gościnności musimy rozpocząć jak najwcześniej i możliwie szeroko, także poza granicami miasta, poza Europą, poza oczywistymi kręgami odbiorców. Nie chodzi o to, by być obecnym wszędzie, lecz by wiedzieć, gdzie i po co się pojawiamy. W tych decyzjach pomagają nam szczegółowe dane jakie Miasto Lublin gromadzi od lat.

fot. Maciej Rukasz

Korea i Japonia nie były i nie są egzotycznym dodatkiem do mapy działań. Ta wizyta była sprawdzianem tego, czy Lublin potrafi opowiadać o sobie w sposób zrozumiały, konkretny i wystarczająco interesujący, by ktoś chciał do tej opowieści wrócić.

fot. Maciej Rukasz

Po tym miesiącu myślę o tej rezydencji nie jako o serii
„interwencji”, tylko raczej jako o ćwiczeniu w odzyskiwaniu widzialności, wyboru i relacji. Nie chodziło o to, żebym przyszedł do firmy i kogoś „nauczył sztuki”. Bardziej o to, żeby wprowadzić trochę innej dynamiki. Trochę zamieszania, ale sensownego. Trochę pytań, przesunięć. Trochę rozmowy o tym, czego słuchamy, co czytamy, jak myślimy, co uznajemy za własne, a co przyjęliśmy bezwiednie. Jeśli w wyniku tych rozmów uruchomiły się u ludzi jakieś procesy, nawet drobne, nawet bez gotowej odpowiedzi, to już jest dużo. Nie zawsze widać to wprost. Czasem przychodzi to tylko w formie żartu, skojarzenia, zmiany tonu, pytania zadanego mimochodem. Ale właśnie tam zwykle coś się zaczyna.

W czasie, gdy trwa dyskusja o warunkach pracy i społecznej roli artystów, warto przyjrzeć się konkretnym przykładom pokazującym, jak kultura działa poza instytucjami i scenami.
Projekt „Kultura w Pracy” powstał z przekonania, że obecność artystów może wzbogacać codzienne środowiska pracy, otwierać nowe perspektywy i tworzyć przestrzeń do rozmowy tam, gdzie na co dzień dominuje rutyna. Sztuka może być obecna także tam, gdzie na co dzień jej nie szukamy – w firmach, w zakładach pracy.

Pierwszy rezydent programu, pisarz Ivan Davydenko, opowiada o miesiącu spędzonym w firmie Medisept, podczas którego obserwował, rozmawiał i tworzył w centrum życia organizacji. Jak sam mówi: Jednym z założeń było przecież niwelowanie izolacji: otwieranie firm na obecność artysty i otwieranie artysty na ludzi, z którymi na co dzień raczej nie miałby bezpośredniego kontaktu.
W rozmowie przeczytacie także o tym, dlaczego – zdaniem autora – zadaniem artysty jest między innymi demontaż szkodliwych wyobrażeń na temat sztuki i kultury oraz jak zwykła obecność twórcy w miejscu pracy może prowadzić do rozmów, które zmieniają sposób patrzenia na siebie i innych.

Zapraszamy do lektury pierwszej rozmowy z cyklu podsumowującego rezydencje artystyczne realizowane w ramach projektu „Kultura w Pracy”. Autorem wywiadu i opracowania jest Ralph Talmont.

PRZECZYTAJ CAŁĄ ROZMOWĘ Z IVANEM DAVYDENKO

Wyjazd na 50 edycję Printemps de Bourges (14 – 19.04.2026) okazał się czymś znacznie więcej niż udziałem w jednym z najważniejszych festiwali muzycznych we Francji. Było to intensywne, inspirujące doświadczenie pokazujące, jak wiele możliwości kryje dziś europejska współpraca kulturalna i jak ogromną rolę mogą odgrywać miasta średniej wielkości w budowaniu międzynarodowych projektów artystycznych. Dla mnie był to również ważny punkt odniesienia w kontekście działalności Lublin Jazz Festiwalu, Centrum Kultury w Lublinie oraz przygotowań do Europejskiej Stolicy Kultury Lublin 2029.

Już od pierwszych dni dało się odczuć wyjątkową energię tego miejsca. Printemps de Bourges od lat przyciąga artystów, producentów, menedżerów, kuratorów i przedstawicieli instytucji kultury z całej Europy. To przestrzeń, w której obok koncertów równie ważne są rozmowy o przyszłości kultury, nowych modelach współpracy i wspólnych europejskich wyzwaniach.
Znaczną część pobytu wypełniły spotkania poświęcone budowaniu długofalowych partnerstw międzynarodowych, wspieraniu młodych twórców oraz tworzeniu programów opartych na rzeczywistej współpracy między instytucjami z różnych krajów. Szczególnie cenne były rozmowy dotyczące finansowania kultury, organizacji dużych wydarzeń oraz sposobów angażowania lokalnych społeczności. To właśnie podczas takich spotkań rodzą się projekty, które kilka lat później stają się ważnymi europejskimi przedsięwzięciami.

Wśród najcenniejszych spotkań podczas pobytu w Bourges znalazły się rozmowy z osobami, które realnie współtworzą kierunki rozwoju współczesnej kultury europejskiej. Szczególnie wartościowe było spotkanie z Pascalem Keiserem i Louise Tournillon, współtwórcami aplikacji ECoC Bourges 2028, będącej jednym z narzędzi angażowania mieszkańców i uczestników programu Europejskiej Stolicy Kultury, a także z Borisem Vedelem, Dyrektorem Generalnym Le Printemps de Bourges. Rozmowy z osobami stojącymi za tak znaczącymi przedsięwzięciami pozwoliły lepiej zrozumieć, jak skutecznie łączyć ambitną, wieloletnią wizję rozwoju kultury z codzienną praktyką organizacyjną, budowaniem publiczności oraz tworzeniem trwałych relacji między instytucjami, artystami i mieszkańcami.

Bardzo istotnym elementem wyjazdu były również spotkania z przedstawicielami miast realizujących program Europejskiej Stolicy Kultury. Szczególnie inspirujące okazały się rozmowy z Tessą Melzer z Bourges 2028, delegacją Europejskiej Stolicy Kultury Trenčín 2026 – Martinem Mojžišem, Laurą Magičovą i Pavolem Čižmárem oraz Lindą Netland reprezentującą Europejską Stolicę Kultury Bodø 2024. Wymiana doświadczeń pokazała, jak wiele wspólnych wyzwań i możliwości mają miasta średniej wielkości, które dzięki kulturze budują swoją rozpoznawalność, wzmacniają lokalną tożsamość i przyciągają międzynarodowych partnerów.
Rozmowy te były szczególnie cenne w kontekście przygotowań do Lublina 2029. Pokazały, że sukces Europejskiej Stolicy Kultury nie zależy wyłącznie od wielkości miasta czy budżetu, ale przede wszystkim od konsekwentnej wizji, odwagi do współpracy oraz zaangażowania mieszkańców. Bourges jest pod tym względem niezwykle inspirującym przykładem – miastem, które dzięki kulturze buduje swoją przyszłość, a aktywne wsparcie władz lokalnych, w tym samego burmistrza, sprawia, że działania kulturalne stają się ważnym elementem strategii rozwoju całego miasta. To doświadczenie daje nadzieję i pokazuje, że także Lublin ma potencjał, aby poprzez kulturę jeszcze mocniej zaznaczyć swoją obecność na europejskiej mapie.

Niezwykle ważna była także rozmowa panelowa dotycząca zdrowia psychicznego artystów. W świecie muzyki i kultury coraz częściej dostrzega się, że za sukcesami scenicznymi kryją się często ogromna presja, niepewność zawodowa, intensywny tryb życia oraz konieczność ciągłego funkcjonowania w warunkach wysokich oczekiwań. Temat ten wybrzmiał szczególnie mocno w kontekście młodych twórców rozpoczynających swoją drogę artystyczną. Rozmowa pokazała, że troska o dobrostan psychiczny nie jest już jedynie dodatkowym elementem polityki kulturalnej, ale staje się jednym z fundamentów odpowiedzialnego i nowoczesnego sektora kultury.
Ważnym punktem programu była również wizyta w Antre Peaux – niezależnym centrum kultury działającym w przestrzeniach postindustrialnych. To miejsce pokazuje, że innowacyjne działania artystyczne nie muszą powstawać wyłącznie w dużych instytucjach. Wręcz przeciwnie – często to właśnie oddolne inicjatywy, mocno zakorzenione lokalnie, stają się laboratoriami nowych pomysłów i ważnymi ośrodkami twórczych eksperymentów.

Sam festiwal to ponad 150 wykonawców, 11 scen i około 250 tysięcy uczestników. Bourges zamieniło się w prawdziwą muzyczną stolicę Francji. Trudno opisać choćby fragment programu, bo muzyka obecna jest wszędzie – na dużych scenach, w klubach, barach, na placach i ulicach miasta. Szczególne wrażenie robi również wykorzystanie infrastruktury postindustrialnej i ogromnych hal koncertowych, które nadają wydarzeniu nowoczesny, dynamiczny charakter.
Najwięcej czasu spędzałem przy scenie iNOUïS, która od lat uchodzi za jedno z najciekawszych miejsc odkrywania nowych talentów. To imponujący program wspierania młodych artystów, oparty na sieci 28 regionalnych oddziałów we Francji i krajach frankofońskich oraz ponad 350 profesjonalistów, którzy przez cały rok wyszukują twórców mogących kształtować przyszłość muzycznej sceny. Właśnie tam usłyszałem najbardziej ekscytujące koncerty festiwalu – od francuskiego hip-hopu, przez jazz-rock i math rock, po brzmienia balansujące między rapem, rockiem i metalem. Szczególnie zapadły mi w pamięć występy Free Zorba The Hooligan, Cheap Jewels, Holyteeth, Sahëlie. To właśnie takie koncerty przypominają, że najciekawsze zjawiska muzyczne często rodzą się jeszcze zanim trafią na największe sceny.

Samo zaproszenie do udziału w wydarzeniu było możliwe dzięki inicjatywie Next Stage Europe, realizowanej przez Bourges 2028. To otwarta platforma umożliwiająca prezentację artystów z innych Europejskich Stolic Kultury podczas festiwalu. Inicjatywa stanowi doskonały przykład tego, jak idea Europejskiej Stolicy Kultury może przekładać się na realną wymianę artystyczną, budowanie kontaktów i rozwijanie trwałych partnerstw między miastami.
Wyjazd miał również ogromną wartość networkingową. Spotkania z przedstawicielami środowisk muzycznych i instytucji takich jak IRCAM, a także liczne rozmowy z organizatorami, producentami i animatorami kultury z różnych części Europy stworzyły przestrzeń do nawiązania wielu nowych kontaktów oraz rozmów o przyszłych wspólnych działaniach.

Wracam z Bourges z poczuciem, że kultura europejska znajduje się dziś w niezwykle ciekawym momencie. Widać ogromną potrzebę współpracy, wymiany doświadczeń i budowania projektów ponad granicami. Jednocześnie coraz wyraźniej dostrzegalna jest rola miast takich jak Lublin – ambitnych, kreatywnych i gotowych do współtworzenia międzynarodowych sieci kulturalnych. Printemps de Bourges pokazał, że przyszłość kultury nie powstaje wyłącznie w największych metropoliach. Bardzo często rodzi się właśnie w takich miejscach jak Bourges – tam, gdzie spotykają się pasja, odwaga, lokalna energia i europejska perspektywa. To doświadczenie pozostawia nie tylko wiele inspiracji, ale także konkretną nadzieję na nowe partnerstwa, projekty i możliwości współpracy w drodze do Lublina 2029.

Tekst:
Adam Szczepanek

W dniach 18–20 czerwca 2026 roku w przestrzeni Fermentowania no 2 w Lubelskich Zakładach Tytoniowych odbędzie się konferencja „Inwestycje w dzielnice kreatywne”, organizowana w ramach Inkubatora Lubelskiej Dzielnicy Kreatywnej.

To trzy dni spotkań i debat poświęconych rozwojowi dzielnic kreatywnych, finansowaniu przedsięwzięć kulturalnych, współpracy sektora publicznego, biznesu i kultury oraz prezentacji inspirujących przykładów z Polski i Europy. W programie znajdą się wystąpienia ekspertów, praktyków oraz przedstawicieli instytucji i organizacji realizujących innowacyjne projekty społeczne i kulturalne.

Konferencja będzie także okazją do nawiązywania nowych partnerstw i wymiany doświadczeń. Program uzupełnią działania artystyczne, w tym wystawa, projekt muzyczny oraz kontynuacja muralu poświęconego idei dzielnicy kreatywnej. Wydarzenie będzie transmitowane online, a nagrania zostaną udostępnione jako materiały edukacyjne.

Udział w wydarzeniu jest bezpłatny, zachęcamy do zapisów.

ZAPOZNAJ SIĘ Z PROGRAMEM

REJESTRACJA DO UDZIAŁU W KONFERENCJI

Wokół statusu zawodowego artystów oraz systemowych rozwiązań dla sektora kreatywnego rozgorzała w Polsce intensywna dyskusja. Ważny i zdecydowany głos w tej debacie zabrał Dyrektor Europejskiej Stolicy Kultury Lublin 2029, Paweł Potoroczyn. W najnowszym wywiadzie dla dziennika „Rzeczpospolita” odpiera on populistyczne zarzuty i przypomina o prawdzie, która stanowi absolutny fundament naszego programu, a w szczególności projektu „Kultura w pracy”.

W ostatnich dniach uwaga opinii publicznej skupiła się wokół projektów ustaw regulujących zabezpieczenie socjalne dla osób wykonujących zawody artystyczne. Wypowiedzi niektórych polityków – w tym Sławomira Mentzena – unaoczniły, jak głęboko zakorzenione są w naszym społeczeństwie krzywdzące stereotypy, które odmawiają artystom statusu ciężko pracujących profesjonalistów.

Na te głosy mocno i merytorycznie odpowiada Paweł Potoroczyn na łamach „Rzeczpospolitej” w rozmowie z Jackiem Cieślakiem

Przeczytaj całą rozmowę 

Za nami kolejna edycja prestiżowego SPRING Performing Arts Festival w Utrechcie, a w tym roku w wizycie studyjnej uczestniczyła reprezentacja Centrum Kultury w Lublinie.

Celem naszej wizyty studyjnej było poszerzenie europejskiej perspektywy w zakresie sztuk performatywnych, odnowienie oraz nawiązanie nowych kontaktów z międzynarodowymi organiza-torami i twórcami. Wyjazd ten stanowił także kluczowy element przygotowań do realizacji projektów teatralnych w ramach Europejskiej Stolicy Kultury, takich jak La Commedia Divina czy Konfrontacje Teatralne 2029.

Poniżej prezentujemy przegląd najciekawszych wydarzeń arty-stycznych, które mieliśmy okazję zobaczyć i które stanowią dla nas ogromną inspirację.

Przegląd festiwalowy:

What will we do without exile
Wyjątkowa instalacja artystyczna porusza niezwykle aktualny temat uchodźstwa, robiąc to jednak w sposób wolny od epatowania przemocą czy publicystyczną dosłownością. Twórcy pokazują, jak mówić o przesiedleniach i ludobójstwach… nie mówiąc wprost. Zamiast tego zastosowano silne oddziaływanie zmysłowe – zapach ziemi, drzew cytrusowych oraz ziół czyni przekaz nie-zwykle sensualnym, intymnym i subtelnym, nie tracąc przy tym nic ze swojej pierwotnej siły wy-razu.

Engeki Quest
Projekt partycypacyjny realizowany w formie gry miejskiej to intrygujące poszukiwanie nowej opowieści o miejscu i przestrzeni. Perspektywa przybysza zostaje tutaj przefiltrowana przez do-świadczenie stałego mieszkańca. Projekt, rozwijany do tej pory w wielu europejskich miastach, opiera się na formule zagadek i głębokiej refleksji. Daje uczestnikom możliwość przejścia alterna-tywnymi trasami turystycznymi i wejścia w autentyczną tkankę miasta poprzez żywe odkrywanie oraz przeżywanie.

She She Pop & Sandbox Collective
W tym spektaklu teatralnym głównym tematem staje się szeroko pojęta „gość-inność”. Dwa ko-biece kolektywy stworzyły sztukę opartą na określonym protokole pracy, ale też na improwizacji. Założeniem wyjściowym był całkowity brak punktów stycznych oraz akceptacja faktu, że różnice między nimi będą trwałe – bo takie właśnie mają być. Spektakl po mistrzowsku wykorzystuje dystans i ironię, jednocześnie głęboko uderzając w podstawowe wartości, takie jak wolność i god-ność, które mogą być skrajnie różnie rozumiane.

Ridden
Spektakl ruchowo-taneczny stanowi poszukiwanie formy oscylującej na granicy rytuału, sportu i teatru. Twórcy skupiają się na badaniu relacji po katastrofie. W centrum uwagi stawiają zależności między ludźmi, naturą, niekończącym się cyklem życia oraz głęboko zakorzenionym instynktem przetrwania.

Radio Vinci Park
Ten niezwykły performance prezentuje czystą, hipnotyzującą formę sceniczną. W przestrzeni spotykają się niepokojąca w swej statycznej obecności muzyka klawesynowa, motocyklista oraz piękna osoba performerska. Taniec butoh połączony z jazdą na motocyklu działa niczym zderze-nie Erosa i Tanatosa, budując zmysłową i poruszającą opowieść o uwodzeniu i śmierci.

The Shrine
Zaangażowany spektakl będący radykalnym sprzeciwem wyrażonym w pełnej, intensywnej for-mie teatralnej. Widowisko mocno nawiązuje do kolonializmu oraz krytyki kapitalizmu i systemów władzy. Temat został ukazany zarówno w perspektywie historycznej, jak i kulturowej, dzięki czemu silnie angażuje widza na poziomie intelektualnym oraz emocjonalnym.

Home Bound
Ewoluująca instalacja przestrzenna powstawała na głównym planie miasta, tuż pod biblioteką, przez cały czas trwania festiwalu. Konstrukcja z lin, sznurków, gobelinów i hamaków, włączająca również inne artefakty, mocno oddziaływała na przestrzeń publiczną. Każdego dnia stawała się innym, rosnącym dziełem, pozwalającym na kreatywność i współuczestnictwo artystom, uczestni-kom, widzom oraz przypadkowym mieszkańcom. Budowanie więzi społecznych było tu widocz-ne zarówno w przenośni, jak i dosłownie.

Dobrze przygotowany organizacyjnie i stojący na najwyższym poziomie artystycznym SPRING Festival może stanowić dla Lublina idealny punkt odniesienia. Bogate spektrum doświadczeń w zakresie performatywki posłuży nam nie tylko przy rozwijaniu programu Europejskiej Stolicy Kultury, ale wzbogaci też perspektywę instytucji i festiwali działających na co dzień w Lublinie, takich jak Open City, Międzynarodowe Spotkania Teatrów Tańca, Percepcje czy Konfrontacje Teatralne.

Szczególną uwagę zwróciliśmy na model „festiwalu w festiwalu”, jakim był Asia-Europe Cultural Festival. W jego ramach zrealizowano dziewięć różnorodnych wydarzeń, w tym filmy, instalacje i spektakle, promujące współpracę artystyczną między dwoma kontynentami. Ta cykliczna plat-forma, prezentowana w Europie w latach parzystych, pokazuje, jak skutecznie budować między-kulturowy dialog.
Nawiązane w Utrechcie kontakty z kuratorami, dyrektorami oraz artystami pozwolą nam stworzyć solidną bazę pod przyszłe projekty teatralne, performatywne, literackie, a także działania społecz-ne. Wyjazd utwierdził nas w przekonaniu, że ciągła obecność na tego typu europejskich wydarze-niach jest kluczem do dynamicznego rozwoju lokalnej kultury i budowania międzynarodowych pomostów.

Wizyta studyjna została zrealizowana w ramach przygotowań do programów Europejskiej Stolicy Kultury.

Tekst
Ksenia Duńska
Ewa Molik

Jesteśmy ludźmi, którzy tworzą Europejską Stolicę Kultury i wszyscy stajemy dziś murem za nowymi mieszkankami i mieszkańcami naszego miasta. Lublin to miejsce spotkania kultur, języków i tradycji. Wielowiekowa różnorodność zapisana w miejskim DNA buduje jego siłę, wrażliwość i wyjątkową tożsamość. Wyrażamy  zatem pełne, osobiste poparcie dla inicjatyw społeczności z doświadczeniem migracji, ze szczególnym uwzględnieniem Africa Day Festival.

Sercem programu Lublin 2029 jest RE:UNION. Dziś oznacza to również budowanie realnej, inkluzywnej wspólnoty w przestrzeni społeczno-kulturalnej miasta. Lublin to nasz wspólny dom, zbudowany na fundamencie zaufania, empatii i współpracy, gdzie nie ma miejsca na wykluczenie.

ESK opiera się na włączaniu, uczestnictwie i aktywnym współtworzeniu kultury przez wszystkich. Pisaliśmy aplikację z pełną świadomością procesów historycznych i kulturowych, które kształtowały Lublin jaki znamy. Chcemy wciąż tworzyć miasto otwarte, różnorodne, przyjazne, miasto dialogu i porozumienia.

W ramach ESK będziemy bez wahania realizować projekty, które burzą mury i budują mosty. Kultura to przestrzeń spotkań ludzi z różnych krajów, integrowania nowych mieszkanek i mieszkańców oraz zapraszania do budowania nowych więzi.

Jesteśmy tu po to, by bezwzględnie bronić tego, co najważniejsze: godności, wolności i równego prawa do miasta. Fundamentem Europejskiej Stolicy Kultury jest różnorodność. Wsparcie dla Africa Day Festival to naturalna konsekwencja wartości i kierunku, które deklarujemy. Dzięki takim inicjatywom stajemy się Lublinem, w który naprawdę wierzymy.

Instytucja Europejska Stolica Kultury Lublin 2029 oraz Korpus Oficerski ds. Priorytetów Kreatywnej Europy przy Europejskiej Stolicy Kultury Lublin 2029