Otwarcie Europejskiej Stolicy Kultury to wydarzenie, które definiuje rok tytułowy? Tak! I zdecydowanie nie powinno odbywać się według żadnego utartego schematu! Każdy kraj, każda stolica jest inna i to właśnie różnorodność kultur Europy nas definiuje – zjednoczeni w różnorodności.
To ważne wydarzenie nie zawsze jest spektakularną ceremonią na głównym placu, ale zawsze powinno być manifestacją kultury miasta, spotkaniem z kulturą naznaczonym wizją, unikalnym pomysłem jaki towarzyszy kandydaturze miasta. Ceremonia w Oulu – Europejskiej Stolicy Kultury 2026, cyfrowym hubie północy, była okazją do bezpośrednich spotkań mieszkanek i mieszkańców, przedstawicielek i przedstawicieli rdzennych kultur i gości ESK.
Trzydniowy Festiwal Otwarcia prezentował potencjał miasta i regionu, a także idee, które będą realizowane przez cały rok. Cultural Climate Change, hasło Oulu, czuliśmy na każdym kroku. W mroźny piątkowy wieczór, kończąc swoje, nagrodzone długimi brawami wystąpienie, Alexander Stubb, Prezydent Finlandii, nie krył zachwytu – Oulu, even cooler than you think!
Photo: Linnea Laatikainen
Nowością było stworzenie w samym centrum miasta przestrzeni dedykowanych innym Europejskim Stolicom Kultury. Każda stolica mogła zaaranżować ją według własnego pomysłu, a swoje wydarzenia organizowały też Komisja Europejska i Culture Next. My mieliśmy przyjemność współpracować z Kiruną 2029, tworząc lounge w jednym z najstarszych budynków w Oulu – klubie i pubie Ravintola Kaarlenholvi Jumpru. W ciągu ponad 200 lat obiekt pełnił funkcje: prywatnego domu, szpitala i restauracji, by w końcu stać się jednym z najbardziej popularnych klubów w mieście. Goście mogli między innymi wysłuchać koncertu inspirowanego pieśniami Północy z udziałem Meri Nikuli oraz bawić się przy polskim funku w wykonaniu Zury, związanego z Lublinem DJ, ważnego dla naszej sceny muzycznej.
photo: Maciej Rukasz
Kultura wypełniła całe miasto, a w wydarzeniach uczestniczyło ponad 250 tysięcy osób. W domu towarowym Pekuri na zwiedzających czekała znakomita wystawa fotograficzna Play ze zbiorów Fotografiska Tallinn. Najbardziej wysunięte na północ muzeum sztuki współczesnej – Oulu Art Museum – zaprezentowało wystawę Eanangiella Voice of the Land. Była to pierwsza tak duża prezentacja sztuki i rękodzieła Saamów, ukazująca różnorodność, odporność i dążenie do równowagi charakterystyczne dla tej kultury. Nie zabrakło tęsknoty za bezpowrotnie utraconą więzią z naturą.
Photo: Choi Hung Estate, Day two © Pelle Cass
Piąte co do wielkości miasto Finlandii, położone niemal 200km na południe od koła polarnego tętniło życiem. Na uczestników czekało ponad 200 wydarzeń: spektakularne koncerty Ice Music na scenie głównej, liczne imprezy muzyczne, wystawy w przestrzeni publicznej, a także prezentacja pierwszej na świecie opery w języku Saamów. Saamowie są uznawania za jedyną ludność rdzenną w krajach nordyckich (Norwegia, Szwecja, Finlandia) oraz w najbardziej północno-zachodniej części Rosji (Półwysep Kolski). zamieszkują obszar często nazywany Laponią lub Sápmi. Korzenie ich kultury sięgają tysiące lat wstecz.
Photo: Petteri Löppönen
Zachwycały też proste, pomysłowe rozwiązania, liczne miejsca do ogrzania się, lodowisko i śnieżny plac zabaw dla dzieci pośrodku widowni, a także lodowe podwyższenia, dzięki którym najmłodsi mogli lepiej obserwować wydarzenia. Nic dziwnego, że dając tyle ciepła i troski, Finlandia od 8 lat zajmuje pierwsze miejsce w rankingu najszczęśliwszych państw świata.
photo: Maciej Rukasz
Nie zabrakło również miejsca na rozmowy o przyszłości Europejskich Stolic Kultury. Maciej Rukasz i Marta Ryczkowska wzięli udział w międzynarodowej debacie „How to Create a European Capital of Culture with Russia at Your Back”, poświęconej geopolityce, przeciwdziałaniu propagandzie, polaryzacji i odporności kulturowej.
Oulu jest oddalone od Lublina w linii prostej o 1500km, lot z Warszawy zajmie łącznie około 4 godzin z szybką przesiadką w Helsinkach, a przed nami cały rok pełen naprawdę niezwykłych wydarzeń. Warto tam być. Pełny program roku tytułowego znajdziecie na stronie oulu2026.eu/en/
Photo: Iina Tauriainen
