„Teatr Przemiany” to międzynarodowy projekt Europejskiej Stolicy Kultury Lublin 2029 RE:UNION, poświęcony polskiej tradycji teatru jako praktyki przemiany jednostek i wspólnot. Jego celem jest rozpoznanie, aktualizacja i przekazanie kolejnym pokoleniom tego, co w tej tradycji pozostaje żywe, wartościowe i potrzebne.
Program odwołuje się do dziedzictwa Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego, Stanisława Wyspiańskiego, Juliusza Osterwy i Jerzego Grotowskiego. Twórcy ci, każdy na swój sposób, rozwijali myślenie o sztuce jako narzędziu poznania, przekraczania codzienności oraz pracy nad sobą i społecznością. W ich praktykach teatr nie ograniczał się do tworzenia przedstawień – stawał się sposobem poszukiwania doświadczeń, które mogą zmieniać człowieka i relacje między ludźmi.
„Teatr Przemiany” zaczynamy od Mickiewicza, bo przecież „my z Niego wszyscy”. Jego dzieło, a szczególnie „Dziady”, jest dla projektu punktem wyjścia i źródłem inspiracji. W kolejnych latach program będzie podejmował dialog z twórczością Słowackiego, Wyspiańskiego, Osterwy i Grotowskiego, a także z praktykami współczesnych artystek i artystów. Lublin, z jego wielokulturową historią i doświadczeniem spotkania różnych tradycji, jest miejscem, w którym można pytać o dalszy sens tej spuścizny.
Wspólnie ze środowiskami twórczymi, badaczami i zespołami teatralnymi chcemy sprawdzić, co z tej tradycji może być ważne dla współczesnego świata. W czasach kryzysów dotykających kulturę, teatr i relacje społeczne szukamy odpowiedzi na pytanie, czy praktyki artystyczne mogą wspierać odbudowę wspólnoty, wzmacniać podmiotowość i otwierać przestrzeń trwałej przemiany.
W latach 2026–2029 „Teatr Przemiany” połączy badania naukowe, wymianę wiedzy, edukację, praktykę teatralną, działalność wydawniczą, prezentacje spektakli i tworzenie archiwum. Ważnym elementem programu będzie spotkanie młodszych pokoleń artystek i artystów z reżyserami, aktorami, nauczycielami oraz badaczami reprezentującymi różne nurty polskiej tradycji teatralnej.
Projekt będzie rozwijał się poprzez pracę z dziełami źródłowymi, poszukiwanie współczesnych form ich odczytywania oraz eksperymentowanie z praktykami teatralnymi, w tym z pracą ciała, pamięcią i doświadczeniem wspólnotowym. Efektem tych działań będą nie tylko wydarzenia artystyczne, lecz także wiedza, publikacje i archiwum dokumentujące proces twórczy.
„Teatr Przemiany” jest zaproszeniem do wspólnego namysłu nad tym, czym może być teatr dzisiaj i jaką rolę może odegrać w przyszłości. To próba połączenia dziedzictwa polskiej kultury z nowymi pytaniami, językami i doświadczeniami, a także stworzenia warunków do dalszego rozwoju tej tradycji w XXI wieku.
Koordynacja projektu: Grzegorz Kondrasiuk
