8 listopada Goethe-Institut oficjalnie otworzy swoją nową placówkę w Lublinie. To jedna z najważniejszych międzynarodowych instytucji zajmujących się współpracą kulturalną, edukacją i promocją kultury niemieckiej. Jej obecność to ważny krok w rozwoju międzynarodowych relacji miasta, a zarazem szansa na nowe spotkania, wspólne projekty i jeszcze silniejsze powiązanie lubelskiego środowiska kultury z europejską siecią współpracy.
Czym jest Goethe-Institut?
Goethe-Institut to instytut kultury Republiki Federalnej Niemiec, działający na całym świecie. Jego misją jest rozwijanie międzynarodowej współpracy kulturalnej, promowanie nauki języka niemieckiego oraz upowszechnianie wiedzy o współczesnych Niemczech. Obecnie instytucja prowadzi 154 placówki w 100 krajach, a dzięki współpracy z organizacjami partnerskimi dysponuje również siecią około tysiąca dodatkowych punktów kontaktowych.
Choć Goethe-Institut kojarzony jest przede wszystkim z nauką języka niemieckiego i egzaminami językowymi, jego działalność jest znacznie szersza. Instytucja organizuje wystawy, koncerty, pokazy filmowe, spotkania literackie, debaty i warsztaty. Wspiera mobilność artystów, międzynarodowe projekty i współpracę między instytucjami kultury, organizacjami społecznymi oraz środowiskami edukacyjnymi.
Ważną częścią tej działalności jest tworzenie przestrzeni do spotkania różnych kultur. Goethe-Institut nie ogranicza się do prezentowania kultury niemieckiej za granicą. Angażuje lokalnych partnerów, inicjuje wspólne działania i rozwija relacje, które pozwalają lepiej poznawać współczesne społeczeństwa oraz podejmować ważne tematy społeczne i kulturowe.
Dlaczego obecność Goethe-Institut jest ważna dla Lublina?
Lublin będzie trzecim ośrodkiem Goethe-Institut w Polsce, obok Warszawy i Krakowa. Wybór miasta nie jest przypadkowy. Lublin to ważny ośrodek akademicki, kulturalny i edukacyjny we wschodniej Polsce, z aktywnym środowiskiem twórczym i silnymi międzynarodowymi powiązaniami. Jego położenie, zaledwie około 100 kilometrów od granicy z Ukrainą, nadaje mu również szczególne znaczenie w kontekście współczesnych wyzwań stojących przed Europą. Współpraca ponad granicami, solidarność i dialog mają tu wymiar nie tylko deklaratywny, ale również bardzo konkretny. W tym kontekście obecność Goethe-Institut otwiera nowe możliwości rozwijania relacji polsko-niemieckich oraz budowania międzynarodowych partnerstw w tej części Europy.
Lublin nie zaczyna tej współpracy od zera. Niemieccy artyści, instytucje i organizacje od lat są obecni w lokalnym ekosystemie kulturalnym. Istniejące kontakty i wspólne inicjatywy tworzą fundament, na którym można budować kolejne przedsięwzięcia. Jednym z ważnych momentów na tej drodze był EUNIC Day Away, który odbył się w Lublinie nieco ponad rok temu i stworzył okazję do spotkania oraz nawiązania nowych relacji między międzynarodowymi instytutami kultury a lokalnym środowiskiem.
Teraz te kontakty zyskują szansę na jeszcze bardziej trwały wymiar. Stała obecność Goethe-Institut oznacza nowe możliwości współpracy dla lubelskich instytucji kultury, organizacji pozarządowych, twórców i środowisk edukacyjnych. W planach jest rozwijanie wspólnych inicjatyw, nowych formatów działań oraz długofalowych partnerstw z niemieckimi instytucjami. Ważnym obszarem działalności będą również projekty skierowane do młodych ludzi i lokalnych społeczności.
Szczególnego znaczenia nabiera to w kontekście Europejskiej Stolicy Kultury Lublin 2029. Jednym z założeń zwycięskiej aplikacji ESK Lublin 2029 jest budowanie trwałych relacji międzynarodowych oraz wzmacnianie potencjału lokalnego środowiska kultury poprzez współpracę oraz wymianę wiedzy. Obecność Goethe-Institut wpisuje się w ten kierunek. Co ważne, dzieje się to już trzy lata przed rokiem tytułowym. Nie chodzi więc wyłącznie o większą liczbę międzynarodowych wydarzeń w kalendarzu miasta. Chodzi o tworzenie warunków, w których współpraca może rozwijać się także poza pojedynczymi projektami i wydarzeniami: prowadzić do nowych partnerstw, wspólnych produkcji, rozwoju kompetencji i długofalowych relacji.
Trzy dni spotkań, sztuki i rozmów. Program otwarcia Goethe-Institut
Oficjalne otwarcie Goethe-Institut w Lublinie odbędzie się 8 listopada 2026 roku, ale program inauguracji rozpocznie się już 6 listopada. Przygotowane wydarzenia połączą sztuki wizualne, taniec, debatę i spotkania, zapraszając do poznawania współczesnej kultury niemieckiej oraz rozmowy o otaczającej nas rzeczywistości.
Weekend otworzy 6 listopada o godz. 18.00 wernisaż wystawy „Z prądem/Pod prąd. Współczesne interwencje fotograficzne” w Galerii Labirynt. Ekspozycja poświęcona relacjom fotografii i miejskiej rzeczywistości podejmuje tematy nowych technologii, nadmiaru obrazów oraz zacierania się granic między rzeczywistością a fikcją.
Dzień później, 7 listopada, w przestrzeni Goethe-Institut/Baobab przy ul. Krakowskie Przedmieście 39B odbędzie się „Post Komfort Party” – spotkanie przy dziesięciu stolikach, prowadzonych przez osoby eksperckie, poświęcone dziesięciu tematom dotyczącym współczesności. To okazja do rozmowy, wymiany doświadczeń i poznania różnych perspektyw.
Kulminacją weekendu będzie 8 listopada o godz. 19.00 uroczyste otwarcie Goethe-Institut, któremu towarzyszyć będzie spektakl „Trailer Park” niemieckiego choreografa Moritza Ostruschnjaka i zespołu tanzmainz. Przedstawienie, prezentowane w ramach 30. Międzynarodowych Spotkań Teatrów Tańca w Centrum Spotkania Kultur, wykorzystuje gesty i choreografie zaczerpnięte z internetu oraz mediów społecznościowych, przyglądając się wpływowi cyfrowej rzeczywistości na nasze ciała i relacje.
Otwarcie to dopiero początek. Co jeszcze w programie?
Inauguracji towarzyszyć będzie program wydarzeń zaplanowanych na listopad i grudzień. Wśród nich znalazły się pokazy filmowe, spotkania z przedstawicielami współczesnej literatury niemieckojęzycznej oraz przegląd kina niemieckiego.
W listopadzie w Goethe-Institut/Baobab odbędzie się cykl filmów Wernera Herzoga z udziałem Klausa Kinskiego, obejmujący takie tytuły jak „Aguirre, gniew boży”, „Nosferatu Wampir” czy „Fitzcarraldo”. Zaplanowano również spotkania autorskie z austriacką pisarką Jessicą Lind, autorką „Małych potworów”, oraz niemieckim pisarzem Thomasem Mellem, autorem autobiograficznej książki „Świat za plecami”.
Z kolei w dniach 18–21 grudnia w Kinie Centrum Kultury odbędzie się przegląd „Miłość w kinie niemieckim”, prezentujący cztery filmy z różnych dekad, od „Błękitnego anioła” z 1930 roku po „Miłość na poziomie” z 2008 roku.
W kolejnych miesiącach działalność placówki obejmie również inicjatywy edukacyjne i warsztaty realizowane we współpracy ze szkołami.
Szczegółowy program i informacje o wydarzeniach można znaleźć na stronie goethe.de/lublin
Autorka tekstu:
Magdalena Ziarko
